Recensies - Gezel in marmer Anjet Daanje
Tzum,1 mei 2020, door Marie-José Klaver

[...] Ik deel ’t Harts enthousiasme voor Gezel in marmer. Het is een prachtige roman met een sublieme opbouw over steenharde kunst en mensen van vlees en bloed die de ene keer boterzacht zijn en dan weer koel en berekenend. De hoofdstuktitels dragen de namen van de beeldhouwwerken die in het boek voorkomen en zijn voorzien van een jaartal. De vertellers zijn Nan, Gösta, Marin, steenhouwleerling Rodin en Bibi, de dochter van Nan en Gösta die zelf ook beeldhouwer is geworden. De uitbuiting van Nan door Marin zien we door de ogen van de jonge Rodin. De lezer slalomt door het heden en verleden van de personages en ontdekt langzaam waarom Nan zich bijna altijd zo onderdanig opstelt en waar het oorspronkelijke idee van Marins omstreden beeld Schelpen vandaan komt.
Gezel in marmer is niet alleen een roman over de discrepanties tussen kunstenaars en ambachtslieden, grote en kleine ego’s en herinneren en vergeten,
maar ook over de vraag wat kunst eigenlijk is. Hoewel de roman bol staat van de tegenstellingen en conflicten over scheppen en kopiëren hebben Nan en Marin opvallend overeenstemmende denkbeelden over kunst. Dat weten ze alleen niet van elkaar omdat de roman zo is geconstrueerd dat alleen de lezer een volledig overzicht heeft.
In Gezel in marmer gaat veel mis omdat de personages belangrijke feiten zijn vergeten. De onbetrouwbaarheid van herinneringen is ook het thema van De herinnerde soldaat, Daanjes nieuwste roman. Dat ze erin is geslaagd om twee buitengewoon goede, maar verder volkomen verschillende romans te schrijven over het geheugen is een bewijs van groot schrijverschap.

Bekijk de volledige recensie op een andere website.
V-110(1) V-110(2)