Recensies - De herinnerde soldaat Anjet Daanje
Dagblad van het Noorden, 12 december 2019, door Joep van Ruiten

Een zelfbeeld is een fictief beeld

De herinnerde soldaat zo heet de nieuwe roman van Anjet Daanje. Het boek plaatst de lezer in het hoofd van een man zonder geheugen en identiteit.

[...] We komen voor Anjet Daanje (Wijster, 1965), die net haar negende boek heeft voltooid, De herinnerde soldaat. Bedoeling is dat ze zich laat interviewen door Anne Bergsma. [...] Een onderhoudende bijeenkomst. Waarbij de interviewer het voortouw neemt, de schrijfster vertelt over wat ze heeft beoogd en de aanwezigen vragen stellen die ineens bij hen opkomen. Nou ja, vragen, het zijn vaak meer gedachten die alleen bij deze gelegenheid gedeeld kunnen worden. [...]
Vijf jaar heeft Daanje aan haar boek gewerkt. Het
basisidee ontleende ze aan een verhaal van Geert Mak over een Franse soldaat. Voor de onderbouwing werkte ze zich door stapels foto’s en veel oorlogsliteratuur heen; van Barbusse, Sassoon, en Remarque tot en met dagboeken en rapporten over shellshock en posttraumatisch stresssyndromen. “Eerst schreef ik twaalfhonderd bladzijden om mijn hoofdpersoon te leren kennen. Daarna begon ik echt”, zegt de schrijfster.
De bijeenkomst schiet de diepte in als de man die Henk heet, wil weten wat het thema is van De herinnerde soldaat. “Identiteit”, reageert Daanje verheugd dat het hoge woord eruit mag, “je bouwt je een beeld van jezelf op aan de hand van wat je hebt meegemaakt, wat je je herinnert en wat andere mensen over je vertellen. Amand heeft dat allemaal niet. De conclusie van het boek is dat een zelfbeeld een fictief beeld is. Als iemand anders je iets vertelt en je past dat op jezelf toe, dan verandert je identiteit mee. Identiteit is niet iets wat vaststaat.”
De man die Henk heet vertelt over een Franse
V-331 V-332